Những ngày này, nhiều trường học trên địa bàn TPHCM tổ chức sinh hoạt chuyên đề, giúp học sinh hiểu sâu sắc hơn ý nghĩa lịch sử của Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30-4); về cuộc đời, sự nghiệp Chủ tịch Hồ Chí Minh, cũng như dấu mốc 50 năm Ngày thành phố Sài Gòn - Gia Định chính thức mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Tại Trường THCS Văn Lương (xã Long Điền), việc giáo dục truyền thống không dừng lại ở những giờ học lịch sử, mà được cụ thể hóa tại Không gian văn hóa Hồ Chí Minh. Giờ ra chơi, dọc hành lang, cầu thang và khu vực thư viện, nhiều học sinh dừng lại trước các bảng trưng bày tranh ảnh, tư liệu về Bác.
Thầy Nguyễn Thanh Kiệt, Hiệu trưởng Trường THCS Văn Lương, cho biết, Không gian văn hóa Hồ Chí Minh trong trường học vừa là nơi cung cấp tri thức, vừa tạo môi trường để học sinh tự tìm hiểu và cảm nhận. Khi các em tự đọc, tự tìm hiểu, tự đối chiếu với bản thân, những bài học về Bác sẽ được nhận thức một cách nhẹ nhàng, qua đó tự động điều chỉnh hành vi từ những việc nhỏ nhất.
Tại Trường Tiểu học Phú Hòa 3 (phường Phú Lợi), Không gian văn hóa Hồ Chí Minh cũng có cách thể hiện riêng, phù hợp lứa tuổi. Theo cô Lê Thị Kim Thúy, Hiệu trưởng nhà trường, với học sinh tiểu học, những bài học lớn cần được truyền tải bằng hình ảnh trực quan, câu chuyện giản dị, hoạt động trải nghiệm gần gũi.
Vì vậy, không gian này được tổ chức như một “lớp học mở”, nơi học sinh quan sát tranh ảnh, đọc tư liệu, vẽ tranh, kể chuyện, xem tư liệu về Bác.Em Nguyễn Hoàng Tuệ Lâm, học sinh lớp 5, chia sẻ: “Từ khi có không gian này, em hiểu hơn tình cảm của Bác dành cho thiếu nhi. Những câu chuyện về Bác được chúng em đọc và kể lại cho nhau trong các buổi sinh hoạt lớp”.
Điểm hẹn văn hóa của bà con lối xóm
“Bà Yến ơi, cho cháu mượn cuốn Búp sen xanh với ạ…”. Tiếng cậu bé lớp 8 vang lên nơi hành lang chung cư 277 Hậu Giang (phường Bình Tây, TPHCM). Bà Hoàng Thị Yến ân cần đưa sách ra, dặn dò cậu bé giữ gìn cuốn sách cẩn thận. Từ ngày phường Bình Tây chọn nhà bà làm Không gian văn hóa Hồ Chí Minh - công trình chào mừng 51 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước và 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh, phòng khách của gia đình luôn rộn ràng tiếng nói cười.
Từ Hà Nội vào TPHCM công tác biệt phái từ năm 1979, bà Yến đã gắn bó với thành phố này ngót nghét 50 năm. Trong căn phòng nhỏ, những cuốn sách viết về Chủ tịch Hồ Chí Minh, hình ảnh, tư liệu về cuộc đời và sự nghiệp của Người được bà cùng cán bộ phường sắp xếp trang trọng. Một góc nhỏ trong nhà trở thành nơi hàng xóm gặp nhau, trẻ nhỏ và người lớn đều tìm đến sách, cùng nhắc nhau sống tốt hơn mỗi ngày.
Trong ngày ra mắt, Bí thư Đảng ủy phường Bình Tây Lê Thị Thanh Thảo cùng cán bộ phường và gia đình bà Yến trao đổi cách duy trì không gian này để người dân dễ hưởng ứng. Không gian văn hóa nằm trong một chung cư cũ đã mở ra một cách làm gần gũi, đó là đưa việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh về với từng gia đình, từng khu dân cư.
Cuối tháng 4, Chi bộ ấp 13, xã Bình Chánh phối hợp hộ kinh doanh cà phê Cô Đào tổ chức lễ ra mắt Không gian văn hóa Hồ Chí Minh ngay tại khuôn viên quán. Từ một quán cà phê gần gũi, không gian này được bài trí thêm hình ảnh, tư liệu về cuộc đời, sự nghiệp cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Ông Nguyễn Minh Dũng, Bí thư Chi bộ ấp 13, cho biết, khi đặt tại một hộ kinh doanh, việc học tập và làm theo Bác có điều kiện lan tỏa đến nhiều người hơn, gần với đời sống hơn.
Giữa tháng Tư, khi cả nước hướng về ngày hội non sông, những bức ảnh, trang sách, câu chuyện về Bác không chỉ giúp người xem nhớ về lịch sử, mà còn gợi ra trách nhiệm hiện tại, đó là sống sao cho xứng đáng với hòa bình, với sự hy sinh của các thế hệ đi trước.
Trên Nhà giàn DK1/10, Tiểu đoàn DK1, Vùng 2 Hải quân cũng có một góc nhỏ thiêng liêng mang tên Không gian văn hóa Hồ Chí Minh. Công trình được đoàn công tác của TPHCM trao tặng cán bộ, chiến sĩ đang làm nhiệm vụ nơi đầu sóng ngọn gió, gửi gắm tình cảm của thành phố đối với lực lượng bảo vệ chủ quyền biển, đảo.
Không gian trên nhà giàn được đặt trong điều kiện đặc biệt với diện tích hạn hẹp và thời tiết khắc nghiệt. Cán bộ, chiến sĩ phải sắp xếp tranh ảnh, tư liệu, sách báo ngăn nắp, bảo quản cẩn thận, tránh hư hỏng. Sau những giờ trực, huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, Đại úy Trần Văn Lực, Chính trị viên Nhà giàn DK1/10, cùng đồng chí, đồng đội tìm đến góc văn hóa này.
Với anh, đọc sách tại Không gian văn hóa Hồ Chí Minh là dịp tự nhắc mình về trách nhiệm giữ vững biển trời Tổ quốc. Ánh mắt người chính trị viên dừng lại nơi lời căn dặn của Chủ tịch Hồ Chí Minh khi thăm Bộ đội Hải quân vào năm 1961: “Ngày trước ta chỉ có đêm và rừng. Ngày nay ta có ngày, có trời, có biển. Bờ biển ta dài, tươi đẹp ta phải biết giữ gìn lấy nó”. Anh chia sẻ, mỗi lần đứng trước lời dạy này, anh và các đồng đội như được tiếp thêm sức mạnh, chắc tay súng, bảo vệ chủ quyền biển, đảo thiêng liêng của Tổ quốc.