Giữa năm 2021, TPHCM bước vào những ngày khốc liệt nhất của đại dịch COVID-19. Cùng với lực lượng y tế và các lực lượng tuyến đầu, phóng viên của những cơ quan báo chí thành phố và báo chí Trung ương thường trú trên địa bàn cũng căng mình làm nhiệm vụ. Họ có mặt tại bệnh viện dã chiến, khu cách ly, điểm phong tỏa, trên những chuyến xe cứu trợ để chuyển tải nhanh chóng, chính xác tình hình dịch bệnh cùng các chủ trương của Đảng, Nhà nước và thành phố.

Không chỉ làm báo, nhiều phóng viên còn vận động, tiếp nhận và chuyển lương thực, vật phẩm đến người dân trong khu cách ly, các bệnh viện dã chiến và những nơi đang cần trợ giúp. Nhiều trụ sở tòa soạn trở thành “ATM lương thực”, điểm tập kết hàng cứu trợ và nơi đón nhận nghĩa tình của doanh nghiệp, nhà hảo tâm. Chính vì thường xuyên có người ra vào, các tòa soạn cũng đứng trước nguy cơ lây nhiễm rất cao.

Ngày 9/6/2021, tòa nhà đặt trụ sở Báo Pháp Luật TPHCM ghi nhận trường hợp F1 và phải phong tỏa để khử khuẩn. Ban Biên tập lập tức triển khai “tòa soạn dã chiến” tại nhà riêng của Phó Tổng Biên tập Nguyễn Đức Hiển.

Tối hôm sau, đọc những dòng tâm sự của anh Đức Hiển, tôi cảm nhận rất rõ tình thế khó khăn chưa từng có mà tờ báo đang đối diện. Chiều 11/6, tôi cùng một cán bộ Văn phòng Hội Nhà báo TPHCM đến thăm. Trên đường đi, ngang chợ Lê Văn Sỹ, tôi ghé mua hai con gà và hai thùng bia làm quà tiếp tế cho anh em.

Lần đầu tiên trong đời, tôi được thấy một tòa soạn “dã chiến” đúng nghĩa, chỉ có năm người. Ngoài người chỉ huy là anh Đức Hiển, còn lại là bốn biên tập viên và kỹ thuật viên. Trong điều kiện thiếu thốn, họ vẫn bảo đảm báo in và báo điện tử xuất bản đúng hạn, như thể không có biến cố nào xảy ra. Chúng tôi nắm tay nhau, trao những món quà nhỏ và động viên cùng vượt qua thử thách. Sau này, mỗi lần gặp lại anh Đức Hiển và các phóng viên Báo Pháp Luật TPHCM, chúng tôi vẫn nhắc về kỷ niệm đặc biệt ấy và mong rằng sẽ không bao giờ phải trải qua một lần tương tự.

Năm đó cũng diễn ra một lễ trao Giải Báo chí TPHCM rất khác. Nhân kỷ niệm 96 năm Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam, Hội Nhà báo TPHCM không thể tổ chức lễ kỷ niệm và trao giải tập trung như thường lệ do dịch bệnh. Việc trao giải được thực hiện tại từng tòa soạn; lãnh đạo Hội chia thành nhiều đoàn đến dự và trao giải cho các tác giả.

Những ngày ấy, chúng tôi tất bật đi từ tòa soạn này sang tòa soạn khác. Khi đoàn đến Báo Khăn Quàng Đỏ, nhà báo Lý Khắc Cường, Tổng Biên tập, vui vẻ nói rằng nhờ hoàn cảnh đặc biệt mà lần đầu tiên hội viên, phóng viên của báo được Chủ tịch Hội trực tiếp đến thăm và trao giải. Câu nói vui khiến không khí nhẹ đi, nhưng cũng nhắc chúng tôi rằng giữa gian khó, sự hiện diện và sẻ chia có ý nghĩa biết bao.

Thời điểm đó, vaccine phòng COVID-19 còn rất khan hiếm và thành phố ưu tiên tiêm mũi đầu cho đội ngũ y, bác sĩ tuyến đầu. Chúng tôi nhận thấy các phóng viên cũng thường xuyên có mặt tại bệnh viện dã chiến, khu cách ly, điểm phong tỏa và trên những chuyến xe cứu trợ nên nguy cơ lây nhiễm rất cao. Nhiều phóng viên đã mắc COVID-19, một số đồng nghiệp không may không qua khỏi.

Trước tình hình ấy, Hội Nhà báo TPHCM đề xuất lãnh đạo thành phố ưu tiên tiêm vaccine cho cán bộ, phóng viên, nhân viên các cơ quan báo chí thành phố và cơ quan báo chí Trung ương trên địa bàn. Ngay khi nhận được đề xuất, Bí thư Thành ủy TPHCM Nguyễn Văn Nên đồng ý và chỉ đạo tổ chức tiêm tại trụ sở Hội đúng ngày 21/6. Sở Y tế giao Bệnh viện Nguyễn Tri Phương thực hiện. Hội nhanh chóng thông báo đến các tòa soạn, cơ quan thường trú để lập danh sách, phối hợp triển khai.

Ngày 21/6/2021, trụ sở Hội trở thành điểm tiêm vaccine mũi đầu cho hàng trăm người làm báo. Bác sĩ Võ Đức Chiến, Giám đốc Bệnh viện Nguyễn Tri Phương; đồng chí Phan Nguyễn Như Khuê, Trưởng Ban Tuyên giáo Thành ủy; đồng chí Dương Anh Đức, Phó Chủ tịch UBND TPHCM, có mặt từ sớm để trực tiếp chỉ đạo.

Và thật bất ngờ, khoảng 10 giờ, Bí thư Thành ủy Nguyễn Văn Nên cùng đại diện một số cơ quan, ban, ngành đến thăm hỏi, động viên các phóng viên đang chờ tiêm và chúc mừng Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam. Đón nhận lẵng hoa nghĩa tình của người đứng đầu Đảng bộ thành phố ngay tại trụ sở Hội giữa cao điểm đại dịch, chúng tôi vô cùng xúc động. Đó là ngày 21/6 đặc biệt, mãi khắc sâu trong cuộc đời làm báo của tôi và nhiều đồng nghiệp.

Sau đó, Bí thư Thành ủy tiếp tục đồng ý với đề xuất của Hội về việc tổ chức tiêm mũi hai tập trung tại Bệnh viện Nguyễn Tri Phương, thay vì các nhà báo phải trở về địa phương nơi cư trú. Lãnh đạo bệnh viện đã chủ động tạm ứng lượng vaccine để kịp thời tiêm cho gần 800 người làm báo, giúp họ an tâm tiếp tục bám sát tuyến đầu.

Sang tháng 7/2021, thành phố bước vào giai đoạn dịch bệnh đặc biệt căng thẳng, thực hiện giãn cách và phương án “ba tại chỗ”. Chung cư nơi tôi ở cũng bị phong tỏa 14 ngày từ ngày 4/7 do phát hiện ca nhiễm. Ngành y tế phải kêu gọi bác sĩ, nhân viên y tế đã nghỉ hưu, sinh viên y khoa và những người có bằng lái xe tham gia vận chuyển hàng hóa, hỗ trợ các trường hợp nghi nhiễm.

Ngày 19/7, nhà báo Lý Việt Trung-Tổng biên tập Báo Phụ nữ TPHCM chuyển cho tôi bức thư của bác sĩ Võ Đức Chiến gửi đồng nghiệp và toàn thể nhân viên Bệnh viện Nguyễn Tri Phương. Trong thư, ông tri ân những đóng góp thầm lặng, những gian nan của đội ngũ nhân viên y tế và gia đình họ; đồng thời mong mọi người giữ vững tinh thần, trách nhiệm để đem lại bình yên cho thành phố.

Đọc lá thư đầy xúc động và can trường ấy, tôi nghĩ Hội Nhà báo TPHCM – ngôi nhà chung của những người làm báo – cần làm điều gì đó để tiếp sức đội ngũ y, bác sĩ. Ý tưởng được Ban lãnh đạo và Văn phòng Hội nhiệt tình ủng hộ. Ngày 21/7, Hội phát đi thư ngỏ kêu gọi các cơ quan báo chí thành phố, các cơ quan báo chí Trung ương và địa phương thường trú trên địa bàn cùng đóng góp hỗ trợ lực lượng y tế tuyến đầu.

Lời kêu gọi nhanh chóng nhận được sự hưởng ứng của không chỉ các cơ quan báo chí thành phố mà còn nhiều cơ quan báo chí Trung ương như Tạp chí Cộng sản, Báo Nhân Dân, VTV9, Báo Lao Động, Thời báo Ngân hàng, Báo Đầu tư, Báo Nhà báo và Công luận, Báo Công Thương, Báo Tài nguyên và Môi trường, Báo Hải quan, VnExpress, Zing News, Tạp chí Cao su Việt Nam... Nhiều gia đình, người thân của các nhà báo cũng đóng góp tiền và vật phẩm.

Chỉ sau 12 ngày, đến chiều 3/8/2021, Hội đã tiếp nhận 640 triệu đồng và 5.000 khẩu trang N95 từ 42 cơ quan báo chí, cùng một số đơn vị, doanh nghiệp và cá nhân. Biết nguồn kinh phí được dùng mua đồ bảo hộ, khẩu trang và vật dụng thiết yếu cho y, bác sĩ, nhiều doanh nghiệp, nhà sản xuất đã giảm giá tối đa, vận chuyển miễn phí đến Hội và các bệnh viện. Chúng tôi quyết định hỗ trợ sáu đơn vị: Bệnh viện Nguyễn Tri Phương, Nhi đồng 2, Hùng Vương, Bình Chánh, Đa khoa khu vực Thủ Đức và Bệnh viện dã chiến số 10.

Sáng 5/8, tôi và nhà báo Lý Việt Trung cùng đại diện một số cơ quan báo chí đến trao 100 triệu đồng và vật phẩm cho Bệnh viện Nguyễn Tri Phương. Gặp lại bác sĩ Võ Đức Chiến, chúng tôi cảm ơn ông cùng đội ngũ bệnh viện đã tận tình tổ chức tiêm vaccine cho người làm báo. Ông chỉ cười hiền và nói rằng đó là bổn phận, thiên chức của người thầy thuốc: giúp người cũng là giúp mình.

Có một chi tiết mà ít người biết. Đó là khi chúng tôi bàn xem cần mua những thứ gì cho các y bác sĩ tuyến đầu, chị Lý Việt Trung với sự tinh tế của một nữ nhà báo đã đề nghị dành một số kinh phí để mua các vật dụng riêng tặng các nữ y bác sĩ. Chị nói rằng họ phải mặc đồ bảo hộ kín mít gần như suốt ngày nên gặp nhiều khó khăn trong công việc và sinh hoạt hơn đồng nghiệp nam. Ý kiến tinh tế ấy được triển khai ngay. Khi đoàn đến Bệnh viện phụ sản Hùng Vương và Bệnh viện Nhi đồng 2, các nữ y, bác sĩ xúc động đón nhận những món quà tuy nhỏ nhưng thiết thực, chứa đựng sự thấu hiểu của những người làm báo.

Khi đại dịch đi qua, nhân Ngày Thầy thuốc Việt Nam 27/2/2023, chúng tôi tổ chức cuộc gặp giữa tổng biên tập các cơ quan báo chí và giám đốc các bệnh viện của TPHCM để tri ân lực lượng y tế tuyến đầu. Ngồi bên sông Sài Gòn, cùng nhìn về thành phố lấp lánh ánh đèn, nhịp sống đã sôi động trở lại, chúng tôi ôn lại những ngày gian khó, càng thêm yêu thành phố và tự hào về những con người đã hết lòng vì cộng đồng.

Với tôi, những ngày tháng ấy sẽ không bao giờ quên.