Câu lạc bộ Phóng viên Nội chính được thành lập ngày 16/6/2007, là một trong những câu lạc bộ chuyên ngành trực thuộc Hội Nhà báo TP.HCM. Ban Chủ nhiệm đầu tiên gồm sáu thành viên: nhà báo Phạm Thục, Báo Sài Gòn Giải Phóng, làm Chủ nhiệm; cùng các nhà báo Phương Nam, Báo Công an Nhân dân; Trọng Đạt và Kiều Hạnh, Báo Công an TP.HCM; Hữu Phú, Báo Thanh Niên; Nguyễn Dũng, Báo Pháp Luật TP.HCM. Ngay từ những ngày đầu, Câu lạc bộ xác định mục tiêu là chia sẻ kinh nghiệm nghề nghiệp, trao đổi nguồn tin chính thống, bảo vệ quyền lợi hợp pháp và hỗ trợ nhau trong quá trình tác nghiệp.

Trước yêu cầu thông tin ngày càng rộng, gắn chặt giữa các vấn đề xã hội với an ninh, chính trị và trật tự, an toàn xã hội, tháng 6/2023, lãnh đạo Hội Nhà báo TP.HCM đã chấp thuận đề nghị đổi tên Câu lạc bộ Phóng viên Nội chính thành Câu lạc bộ Phóng viên Chính trị - Xã hội. Ban Chủ nhiệm gồm sáu thành viên: nhà báo Phạm Thục, Hội Nhà báo TP.HCM, làm Chủ nhiệm; cùng các nhà báo Kiều Hạnh, Báo Công an TP.HCM; Lý Thu Hiền, Phó Ban Chuyên đề HTV; Trần Văn Duẩn, Trưởng Văn phòng đại diện Tạp chí Luật sư Việt Nam tại TP.HCM; Nguyễn Dũng, Báo Pháp Luật TP.HCM; Nguyễn Hải Triều, Truyền hình Quốc hội.

Phóng viên nội chính thường bận rộn với những chuyến đi gấp, những cuộc gặp không hẹn trước. Để kết nối hội viên và tạo thêm cơ hội cọ xát thực tế cho các phóng viên trẻ, Câu lạc bộ đã tổ chức nhiều hoạt động xã hội, thiện nguyện tại vùng biên giới, hải đảo và những địa bàn còn khó khăn như Hà Giang, Kon Tum, Gia Lai, Cà Mau, Kiên Giang, đảo Hòn Khoai, Nam Du... Mỗi chuyến đi không chỉ sẻ chia với cộng đồng mà còn giúp người làm báo hiểu sâu hơn đời sống, con người và những vấn đề đặt ra từ thực tiễn.

Hoạt động trọng tâm của Câu lạc bộ vẫn là nghiệp vụ. Câu lạc bộ đã phối hợp với Công an TP.HCM, Viện Kiểm sát nhân dân TP.HCM, HĐND TP.HCM, Ban Tuyên giáo Thành ủy TP.HCM, Sở Thông tin và Truyền thông, Trung tâm Báo chí TP.HCM, Khoa Báo chí và Truyền thông thuộc Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn - Đại học Quốc gia TP.HCM, cùng các cơ quan báo chí của Thành phố và cơ quan báo chí Trung ương trên địa bàn để tổ chức nhiều tọa đàm, sinh hoạt chuyên đề.

Các chủ đề như “Phóng viên lĩnh vực nội chính và đạo đức nghề báo”, “Điểm dừng chân trên trang hoạt động báo chí lĩnh vực điều tra, nội chính”, “Phóng viên chính trị - xã hội và yếu tố tâm, tầm trong hoạt động nghề báo”, “Đạo đức nhà báo lĩnh vực chính trị - xã hội trong thời đại 4.0”, hay “10 điều quy định đạo đức nghề nghiệp người làm báo Việt Nam” đã tạo không gian để hội viên trao đổi thẳng thắn về những tình huống khó, cùng nhắc nhau giữ chuẩn mực nghề nghiệp.

Đời sống chính trị - xã hội luôn vận động, nhiều chủ trương, chính sách mới tạo nên những chuyển động tích cực, đồng thời đặt ra những yêu cầu mới đối với báo chí. Phóng viên lĩnh vực chính trị - xã hội vì thế thường xuyên chịu sức ép phải nhanh, phải hấp dẫn, nhưng đồng thời phải bảo đảm tính chính xác, trung thực và công bằng. Chúng tôi vẫn nhắc nhau: tác nghiệp trong lĩnh vực an ninh, chính trị - xã hội phải cẩn trọng như người bước đi trên lớp băng mỏng. Một thông tin sai không chỉ gây tổn thương cho một cá nhân mà còn có thể ảnh hưởng đến gia đình họ, tác động tiêu cực đến cộng đồng và làm suy giảm niềm tin của công chúng.

Mỗi người đến với nghề báo bằng một lý do riêng. Nhưng để gắn bó lâu dài, nhất là với lĩnh vực an ninh, chính trị - xã hội, người phóng viên cần có bản lĩnh và những ràng buộc thực chất rất lớn. Bởi bên cạnh việc phản ánh tin tức thời sự, họ còn phải đi vào những vấn đề gai góc như thất thoát tài sản, sai phạm, tranh chấp, oan sai hay những bất cập trong chính sách.

Sự cạnh tranh thông tin, nhất là khi đưa tin về các vụ án, tạo áp lực rất lớn đối với phóng viên. Tòa soạn và bạn đọc luôn chờ đợi thông tin mới, khác với những gì đã được công bố trước đó. Vì vậy, phóng viên phải vận dụng kinh nghiệm, khai thác nhiều nguồn tin và làm việc với cường độ cao. Tuy nhiên, yêu cầu nhanh và mới không bao giờ có thể là lý do để xem nhẹ độ chính xác.

Nhà báo Hữu Thọ từng viết: “Người làm báo chỉ nói rõ sự thật khi nó đã được đánh giá đúng”. Đây là một lời nhắc quan trọng đối với người làm báo khi thông tin về sự kiện đang diễn ra. Với phóng viên nội chính, khoảng thời gian để kiểm chứng đôi khi rất ngắn, trong khi sức ép cập nhật diễn tiến vụ việc lại rất lớn. Chính trong hoàn cảnh ấy, bản lĩnh nghề nghiệp, khả năng thẩm định nguồn tin và ý thức về hậu quả xã hội của mỗi câu chữ càng trở nên quan trọng.

Trong bối cảnh thông tin lan truyền với tốc độ chưa từng có, tính chuyên nghiệp của báo chí càng phải được đặt lên hàng đầu. Phóng viên nội chính có thể gặp những tình huống lúng túng, thậm chí khó khăn, khi cách nhìn nhận một sự việc giữa người làm báo và cơ quan bảo vệ pháp luật còn có độ vênh. Không ai muốn viết sai hoặc làm tổn thương người vô tội. Để hạn chế những điều đáng tiếc, bên cạnh việc phóng viên không ngừng học tập, rèn luyện, các cơ quan có thẩm quyền cũng cần chủ động cung cấp thông tin chính xác, kịp thời. Khi báo chí chính thống có đủ dữ kiện để tác nghiệp, dòng thông tin sẽ minh bạch hơn và có khả năng định hướng dư luận trước những nội dung thiếu kiểm chứng lan truyền trên mạng xã hội.

Đưa thông tin nào lên mặt báo, thông tin nào chỉ dùng để tham khảo là quyết định phụ thuộc vào bản lĩnh, trách nhiệm và lương tâm của phóng viên. Đó cũng là thước đo tính chuyên nghiệp, đặc biệt đối với người theo dõi lĩnh vực nội chính. Chúng tôi tự hào được đứng trong hàng ngũ những người làm báo chuyên nghiệp, góp phần bảo đảm sự minh bạch của thông tin và giữ gìn ổn định xã hội.

Người phóng viên an ninh, chính trị - xã hội cần một trái tim nóng để không thờ ơ trước những vấn đề của con người và cuộc sống, nhưng cũng cần một cái đầu lạnh để tỉnh táo trước ranh giới mong manh giữa đúng và sai, thật và giả, niềm tin và sự hoài nghi. Giữ được sự cân bằng ấy chính là cách để người làm báo đi vững vàng trên “lớp băng mỏng” của nghề.

Cuối cùng, chúng tôi chọn làm người kể chuyện không tô hồng, không bôi đen; tôn trọng sự thật và chỉ công bố điều đã được kiểm chứng. Phóng viên lĩnh vực an ninh, chính trị - xã hội không chỉ đưa tin mà còn góp phần gìn giữ niềm tin của công chúng đối với báo chí và những người làm báo chân chính.

Chúng tôi trân trọng cảm ơn các cơ quan, đơn vị và những cá nhân đã đồng hành, hỗ trợ, nhiều lần giúp phóng viên vượt qua những tình huống hiểm nguy, bất trắc để hoàn thành nhiệm vụ trong suốt những năm qua.