Kiện chatbot vì chọn "ngày tốt" chôn cất mẹ

Theo Penang Today, Mới đây ông Shi, người huyện Gia Thiện, tỉnh Chiết Giang (Trung Quốc), đã khởi kiện công ty tạo ra chatbot Doubao vì chatbot này đã giúp xem ngày chôn cất mẹ có vẻ không ổn. Mẹ ông mất vì bệnh đột ngột hồi tháng 4. Là con út trong năm anh chị em, ông đứng ra chọn ngày lành để chôn cất bà. Ban đầu, sau khi hỏi thầy phong thủy, gia đình chọn ngày 20/4. Nhưng ông lo ngại vì đó là ngày thứ tư sau khi mẹ mất, mà theo tục địa phương, ngày chẵn bị coi là xui.

Ông bèn hỏi chatbot Doubao, và nó gợi ý ngày 19/4. Khi ông hỏi tiếp về giờ, chatbot trả lời khung 7–9 giờ sáng, nhưng đồng thời lại nói ngày 19/4 không phải ngày tốt. Lúc đó ông đã báo họ hàng nên không đổi được nữa. Ngay sau tang lễ, theo lời kể của gia đình thì một người thân bị tai nạn giao thông nghiêm trọng. Một số người trong gia đình cho rằng ngày chôn cất đã phạm phong thủy và mang lại vận xui, khiến quan hệ trong nhà căng thẳng.

Ông Thạch khởi kiện công ty phát triển chatbot (Beijing Chuntian Zhiyun Technology, công ty con của ByteDance), yêu cầu xin lỗi và bồi thường, số tiền chưa được công bố. Vụ án được xét xử tại Tòa án nhân dân huyện Gia Thiện ngày 3/9. Công ty cho rằng không có hành vi xâm phạm hay lỗi nào trong dịch vụ. Phía ông Shi phản bác rằng thỏa thuận người dùng đã đẩy trách nhiệm sang người dùng và cảnh báo chưa đủ.

Điều khiến dư luận mang chú ý nhất là chính ông sử dụng chatbot Doubao để soạn đơn kiện và hướng dẫn các bước khởi kiện công ty đã tạo ra nó.

Luật sư, ChatGPT và những vụ án "ma"

Năm 2023, hai luật sư ở Mỹ đang đau đầu vì thiếu án lệ cho vụ kiện hãng hàng không. Ông nghĩ bụng: "Có ChatGPT rồi, lo gì!"

Và ChatGPT không làm họ thất vọng. Nó tuôn ra hàng loạt vụ án nghe rất oách: tên các bên đàng hoàng, số hiệu hồ sơ đầy đủ, trích dẫn nhìn như chuyên nghiệp. Chỉ có một chút xíu vấn đề: chúng chưa từng tồn tại.

Trang web Lawjustia.com cho biết, hai luật sư cũng thấy hơi lấn cấn nên làm một việc rất thần trọng: hỏi lại chính ChatGPT xem mấy vụ này có thật không. Nó đáp chắc như đinh đóng cột: "Có". Họ yên tâm nộp lên tòa.

Thẩm phán và luật sư phía bên kia lục tung các cơ sở dữ liệu mà chẳng tìm thấy vụ nào. Có lẽ họ cũng thắc mắc ai đã viết ra những "vụ án ma" này.

Kết cục: ông bị tòa phạt 5.000 đô la, kèm theo màn giải trình đầy ngượng ngùng trước tòa.

Bài học: hỏi một người nói dối xem họ có đang nói dối không thì chưa chắc đã ra sự thật. Với AI, cứ kiểm tra lại bằng nguồn thật, kẻo có ngày bạn phải hầu tòa vì một vụ án chưa từng có.

Chatbot "con nhà người ta"

Theo Lawsuit.com, Năm 2024, một hành khách ở Canada vừa mất người thân và cần mua vé bay gấp. Anh hỏi chatbot của Air Canada về chính sách giảm giá cho trường hợp có tang. Chatbot trả lời rất tận tình: cứ mua vé bình thường, lát nữa xin hoàn tiền phần chênh lệch là xong. Anh làm theo, và chụp lại màn hình cuộc trò chuyện, vì có lẽ anh linh cảm chuyện này chưa yên.

Quả nhiên, khi anh xin hoàn tiền, hãng bảo chính sách thật không như vậy. Anh đưa bằng chứng ra, và hãng tung chiêu bất ngờ: chatbot là một "thực thể riêng biệt", tự chịu trách nhiệm về lời nói của mình. Nghe như thể chatbot là cậu con trai hư đã ra ở riêng, còn hãng chỉ là ông bố hết đính líu: "Nó nói gì thì tôi chịu chứ!"

Cơ quan xét xử nghe xong thì không cười nổi. Họ bác bỏ lập luận này và buộc hãng bồi thường 812,02 đô la Canada. Trang web nào của hãng, nhân viên hay chatbot, thì cũng là của hãng.

Bài học: doanh nghiệp không thể đổ lỗi cho công cụ do chính mình đưa lên trang web. Còn khách hàng thì nhớ chụp màn hình lại, vì "đối chất" với chatbot là chuyện có thật.

Chatbot "tự vả" công ty

Theo The Time.com, đầu năm 2024, Ashley Beauchamp, một nghệ sĩ dương cầm và chỉ huy dàn nhạc ở London, đang tìm kiếm một thứ rất đơn giản: theo dõi gói hàng của mình. Anh ta nhắn cho chatbot của hãng chuyển phát DPD, nhưng nó chẳng giúp được gì. Bực mình, anh quyết định đổi chiến thuật: thay vì hỏi về gói hàng, anh bắt đầu hỏi về... nhân sinh quan của chatbot.